Spośród dwudziestu ośmiu europejskich europejskich państw NATO samoloty bojowe posiada dziewiętnaście państw. Własnymi maszynami tej klasy nie dysponują Albania, Estonia, Islandia, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Macedonia, Czarnogóra i Słowenia. Firma analityczna Cirium przygotowała zestawienie samolotów bojowych będących w uzbrojeniu pozostałych sojuszników.
Kraje te mają do dyspozycji 1781 samolotów bojowych. Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Francja, Niemcy, Grecja, Węgry, Włochy, Holandia, Norwegia, Polska, Portugalia, Słowacja, Hiszpania, Turcja i Wielka Brytania wykorzystują szesnaście różnych typów samolotów bojowych.
Najpopularniejszy jest myśliwiec wielozadaniowy Lockheed Martin F-16 Fighting Falcon, który z 512 egzemplarzami stanowi 29% składu europejskiego lotnictwa NATO. F-16 znajduje się w uzbrojeniu dziewięciu państw.
Z jednej strony pierwsi europejscy użytkownicy tych myśliwców są w trakcie ich wycofywania i zastępowania samolotami piątej generacji, a z drugiej strony nowsi członkowie NATO z południa i wschodu kontynentu wprowadzają nowe i używane F-16 w miejsce samolotów produkcji radzieckiej. Rumunia kupiła używane F-16 od Portugalii, Bułgaria i Słowacja zamówiły nowe F-16V, a kolejnym użytkownikiem tych myśliwców może stać się także Chorwacja. Niewykluczone, że także Polska pozyska w przyszłości kolejne F-16, ponieważ jednolita flota F-35 jest dla nas za droga.
Drugim pod względem liczebności samolotem jest Eurofighter Typhoon. Niemcy, Włochy, Wielka Brytania i Hiszpania posiadają łącznie 415 myśliwców tego typu, co daje 23% udziału we flocie. Także tutaj w kolejnych latach będą następowały zmiany, ponieważ samoloty w wersji Tranche 1 będą stopniowo wycofywane lub sprzedawane innym państwom, natomiast Niemcy już zamówiły nowe samoloty w wersji Tranche 4, a w przyszłości być może dokupią kolejne egzemplarze dla zastąpienia części wycofywanych Tornad. Na podobny ruch zdecyduje się najprawdopodobniej Hiszpania, która Typhoonami chce zastąpić F/A-18.
F-16 i Eurofighter to jedyne samoloty, które mają więcej niż 10% udziału w ogólnym zestawieniu europejskiego lotnictwa NATO. Na kolejnych miejscach są Dassault Mirage 2000 będące w uzbrojeniu Francji i Grecji (166 egzemplarzy, 9%), Dassault Rafale (143 sztuki, 8%) i Tornado (143 sztuki, 7%). Liczba Mirage’ów i Tornad również będzie stopniowo malała w związku z ich wycofywaniem ze służby, natomiast liczba Rafale’i w kolejnych latach nieznacznie wzrośnie, ponieważ na ich zakup zdecydowała się Grecja, a także lotnictwo francuskie nie osiągnęło jeszcze docelowej liczebności. Ponadto Rafale’e są jedną z opcji dla Chorwacji.

RAF już wycofał swoje Tornada. Ich miejsce zajmują F-35, które za kilkanaście lat będą jednym z dwóch podstawowych samolotów europejskich członków NATO
(Maciej Hypś, Konflikty.pl)
Dopiero na ósmym miejscu znajduje się Lockheed Martin F-35 Lightning II wszystkich wersji. Nie licząc samolotów przeznaczonych wyłącznie do szkolenia prowadzonego w Stanach Zjednoczonych, europejskie państwa NATO mają ich w tej chwili pięćdziesiąt siedem (3%). Z każdym kolejnym miesiącem liczba ta będzie jednak rosła wraz z dostawami kolejnych maszyn. Ze względu na wysokie koszty zakupu i utrzymania oraz potencjalnie większe możliwości bojowe, które pozwalają myśleć o zastąpieniu większej liczby starszych samolotów mniejszą liczbą F-35 zdolną do wykonywania tych samych zadań, europejskie państwa nie kupią tyle F-35, ile miały w przeszłości F-16. Obecne plany zamówień obejmują 419 egzemplarzy.
Wyraźnym trendem i koniecznością jest zanikanie w siłach powietrznych NATO samolotów produkcji radzieckiej. Wynika to nie tylko z konieczności przystosowania się do zachodnich standardów, ale przede wszystkim z wieku tych samolotów, które muszą być wycofywane z powodu stanu technicznego.
Samoloty produkcji radzieckiej są jeszcze w uzbrojeniu Polski, Słowacji, Bułgarii, Rumunii i Chorwacji. Su-22, Su-25, MiG-i-21 i MiG-i-29 ze 111 egzemplarzami stanowią łącznie 6% europejskiego lotnictwa NATO. Jednocześnie Su-25 stanowi najmniej liczny typ samolotu bojowego wykorzystywanego przez NATO – tylko cztery sprawne egzemplarze są utrzymywane przez bułgarskie siły powietrzne.
Samoloty bojowe europejskich państw NATO | |
Typ | Liczba |
F-16 Fighting Falcon | 512 |
Eurofighter Typhoon | 415 |
Mirage 2000 | 166 |
Rafale | 143 |
Tornado | 126 |
F-4 Phantom II | 81 |
F/A-18 Hornet | 72 |
F-35 Lighting II | 57 |
MiG-29 | 46 |
AMX | 32 |
Su-22 | 32 |
MiG-21 | 29 |
AV-8 Harrier | 26 |
JAS 39 Gripen | 24 |
L-159 ALCA | 16 |
Su-25 | 4 |
Zobacz też: Finlandia odebrała pierwsze seryjne pojazdy PMPV
(flightglobal.com)